✔ Hizmetlerimiz

Enerji İzleme Çözümleri Elektrik, doğal gaz, ısı ve basınçlı hava tüketimini makine bazında ölçün, karşılaştırın ve azaltın

Bir işletmede hangi bölümün, hangi hattın ya da hangi makinenin ne kadar enerji harcadığını bilmek; üretim maliyetini doğru hesaplamanın ve verimliliği artırmanın ilk adımıdır. Fatura size yalnızca toplam tutarı söyler, enerji izleme sistemi ise bu tutarın nereden geldiğini gösterir.

Tesisinizdeki sayaç ve analizörlerden gelen veriler tek bir yazılımda toplanır; saatlik, günlük, vardiyalık, haftalık, aylık ve yıllık olarak kayıt altına alınır. Dönemler, bölümler ve makineler birbiriyle karşılaştırıldığında gözden kaçan kayıplar ortaya çıkar ve yapılacak iyileştirmeler için ölçülebilir bir başlangıç noktası oluşur.

Enerji izleme nedir?

Enerji izleme, tesiste kullanılan tüm enerji türlerinin sürekli ve otomatik olarak ölçülmesi, kaydedilmesi ve yorumlanabilir bilgiye dönüştürülmesidir. Sayaçları elle okuyup tabloya işlemek yerine veriler gerçek zamanlı olarak merkezi bir sisteme akar ve herkes aynı güncel bilgiye bakar.

Ölçülen tüketimler hem üretim proseslerinin maliyet analizinde hem de verimlilik hesaplarında yol gösterici olur. Hangi ürünün gerçekte ne kadara mal olduğu, hangi yatırımın öncelikli olduğu bu verilerle netleşir.

Kurulabilecek izleme sistemleri

SistemNeler ölçülür?
Elektrik tüketimi izlemeAktif ve reaktif enerji, güç, akım, gerilim, güç faktörü ve enerji kalitesi
Doğal gaz tüketimi izlemeAnlık debi (m³/h), toplam tüketim; kazan, fırın ve brülör bazında kullanım
Sıcak su hatları ısı tüketimi izlemeKalorimetre ile debi, gidiş ve dönüş sıcaklığı, çekilen ısı enerjisi (kWh)
Basınçlı hava tüketimi izlemeDebi, hat basıncı, kompresör çalışma süreleri ve kaçaklardan kaynaklanan tüketim

İhtiyaca göre su, buhar ve azot gibi diğer yardımcı işletme tüketimleri de aynı sisteme eklenebilir.

Kablosuz çözümlerle hızlı kurulum

Enerji izleme genellikle her makineye veya panoya bir enerji analizörü takılarak yapılır. Klasik yöntemde bu analizörlerin her biri kablolu bir haberleşme hattıyla toplama noktasına bağlanır; büyük bir fabrikada bu, uzun kablo güzergâhları, kanal işçiliği ve uzayan montaj süresi anlamına gelir.

Kablosuz çözümlerimiz sayesinde fabrikanızda enerji izlemeyi çok daha hızlı uygulayabiliriz. Analizör ve sayaçlardan alınan veriler kablosuz ağ üzerinden toplanır; sisteme yeni bir makine eklemek, bir cihaz takıp tanımlamak kadar kolaylaşır.

  • Kablo çekme ve kanal maliyeti en aza iner
  • Kurulum süresi belirgin şekilde kısalır
  • Devreye alma çoğu zaman üretimi durdurmadan yapılabilir
  • Tesiste zaten bulunan sayaç ve analizörler de sisteme dahil edilebilir

Kablolu ve kablosuz yapılar aynı projede birlikte kullanılabilir. Tesisin yerleşimine ve mevcut altyapıya göre en uygun yapı birlikte belirlenir.

Enerji izleme sistemi nasıl çalışır?

Sistem, sahadaki ölçüm cihazından kullanıcının ekranına uzanan katmanlı bir yapıya sahiptir. Her katman bir öncekinden aldığı veriyi işleyip bir sonrakine aktarır.

Saha Veri toplama Merkez Kullanıcı Enerji analizörüelektrik Doğal gaz sayacım³/h Kalorimetresıcak su, ısı Debimetrebasınçlı hava PLC / RTUkablolu hat Gatewaykablosuz: LoRa, Wi-Fi SCADAanlık izleme, alarm Veri tabanıgeçmiş kayıtlar Web ve mobilher yerden erişim Alarme-posta, SMS RaporlarExcel, PDF Yapay zekasapma ve tahmin Kablolu bağlantı Kablosuz bağlantı
  • Saha: Enerji analizörleri, gaz sayaçları, kalorimetreler ve debimetreler tüketimi ölçer.
  • Veri toplama: PLC, RTU veya kablosuz gateway'ler cihazları belirli aralıklarla okur ve veriyi merkeze iletir.
  • Merkez: SCADA yazılımı verileri anlık gösterir, sınırları denetler ve tüm değerleri veri tabanına kaydeder.
  • Kullanıcı: Raporlar, alarmlar ve analizler web tarayıcısı veya mobil cihaz üzerinden ilgili kişilere ulaşır.

Gerçek zamanlı enerji takibi

Ölçülen değerler saniyeler içinde ekrana gelir. Enerji sorumlusu ve operatör, tesisin o anki durumunu sahaya gitmeden görür; bir kazanın ya da hattın beklenenden fazla çektiği anında fark edilir.

  • Anlık güç (kW)
  • Akım (A)
  • Gerilim (V)
  • Aktif enerji (kWh)
  • Reaktif enerji (kVArh)
  • Cos φ
  • Frekans (Hz)
  • Debi (m³/h)
  • Anlık ve toplam tüketim
Ölçüm noktasıAnlıkBugün toplam
Kazan 142,6 m³/h4.820 kWh
Boyahane fırını128,4 kW2.315 kWh
Kompresör hattı7,8 m³/dk1.140 kWh
KalorimetreGidiş 82 °C, dönüş 64 °C3.260 kWh

Tablodaki değerler örnektir; ekranlar tesisinizdeki ölçüm noktalarına göre hazırlanır.

Enerji analizi

Kaydedilen veriler asıl değerini zaman içinde gösterir. Aynı gün, aynı vardiya veya aynı ay farklı dönemlerle yan yana konduğunda tüketimdeki değişimler ve bunların nedenleri görünür hale gelir.

  • Saatlik, günlük, vardiyalık, haftalık, aylık ve yıllık tüketim
  • Tüketim trendleri ve dönem karşılaştırmaları
  • Pik tüketim anları ve bu anlarda çalışan ekipmanlar
  • Baz yük analizi: üretim yokken bile çekilen enerji
  • Bölüm, hat ve makine bazlı tüketim dağılımı
Mesai dışıMesai dışıÜretim vardiyası 0 100 200 00:00 03:00 06:00 09:00 12:00 15:00 18:00 21:00 Baz yük Pik kW Saat
  • Üretim saatleri
  • Mesai dışı
  • Baz yük

Gece ve hafta sonu baz yükünün yüksek çıkması çoğu zaman kapatılmayan ekipmanlara, kaçaklara veya gereksiz çalışan yardımcı sistemlere işaret eder.

Enerji kalitesi izleme

Enerjinin miktarı kadar kalitesi de önemlidir. Kötü enerji kalitesi motor ve sürücülerde ısınmaya, hassas cihazlarda arızaya, kompanzasyon sisteminde sorunlara ve beklenmedik duruşlara yol açar. Sürekli izleme, bu sorunların kaynağını arıza büyümeden bulmayı sağlar.

ParametreNeden izlenir?
Gerilim ve akımAşırı yüklenmelerin ve dengesiz yüklerin tespiti
FrekansŞebeke veya jeneratör beslemesinin kararlılığı
Harmonikler (THD)Sürücü ve doğrultucuların şebekeye etkisi, ek ısınma ve kayıplar
Güç faktörüReaktif enerji cezası riskinin önceden görülmesi
Faz dengesizliğiMotorlarda verim kaybı ve kısalan ekipman ömrü
Gerilim düşümü ve yükselmesiAni duruşların ve cihaz arızalarının kaynağının bulunması

Makine ve hat bazında enerji izleme

Enerji izlemenin cevap verdiği en değerli soru şudur: Hangi makine ne kadar enerji tüketiyor? Toplam fatura bu soruyu cevaplayamaz; makine bazlı ölçüm ise tüketimi gerçek sahibine bağlar.

  • Makine bazlı tüketim
  • Üretim hattı bazlı tüketim
  • Bölüm ve bina bazlı tüketim
  • Ürün başına enerji tüketimi

Üretim verileriyle birleştirildiğinde aynı ürünü üreten iki hattın enerji performansı karşılaştırılabilir. Benzer işi daha fazla enerjiyle yapan ekipman kolayca ayırt edilir ve bakım ya da yenileme kararları ölçüme dayanır.

Enerji performans göstergeleri (KPI)

Ham tüketim rakamları tek başına yanıltıcı olabilir; üretim arttığında tüketimin artması doğaldır. Bu yüzden enerji, üretilen miktarla ilişkilendirilerek takip edilir.

GöstergeNe anlatır?
kWh / adetBir parçanın üretimi için harcanan elektrik enerjisi
kWh / tonAğırlık bazlı üretimde birim enerji yoğunluğu
m³ doğal gaz / tonFırın ve kazanlarda ısıl verimin takibi
Enerji maliyeti / ürünÜrün maliyetinin içindeki gerçek enerji payı
Pik güç (kW)Sözleşme gücü ve tarife açısından en kritik an
Baz yük oranı (%)Üretim yokken harcanan enerjinin toplama oranı
Toplam enerji tüketimiDönemsel hedeflere göre genel performans

Sayaç okuma, fatura kontrolü ve maliyet analizi

Sistem tüm sayaçları otomatik olarak okur ve tüketimleri belirlediğiniz zaman dilimlerine göre hesaplar. Bölüm sayaçlarının toplamı, elektrik dağıtım şirketinin ya da gaz tedarikçisinin faturasıyla karşılaştırılarak haftalık ve aylık olarak izlenir.

Bu karşılaştırma sayesinde her bölümün tüketimi net olarak ortaya çıkar ve maliyetler doğru merkezlere dağıtılır. Ana sayaç ile alt sayaçlar arasındaki farklar kayıplara veya ölçülmeyen tüketimlere işaret eder. Fatura ile ölçüm arasındaki farklar ise hatalı hesaplanmış enerji faturalarını fark etme imkânı verir.

Maliyet ve tarife analizi

  • kWh birim maliyeti ve tüketim maliyeti
  • Tek zamanlı ve çok zamanlı tarifeye göre hesaplama
  • Gündüz, puant ve gece tüketimlerinin ayrıştırılması
  • Bölüm ve ürün bazlı enerji maliyeti
  • Dönem sonu için tahmini fatura

Alarm ve bildirimler

Sistem tanımlanan sınırları sürekli denetler; bir sorun oluştuğunda ay sonundaki faturayı beklemeden haber verir.

  • Planlanan değerin üzerine çıkan tüketim
  • Güç limiti (demand) aşımı
  • Düşük güç faktörü ve reaktif ceza riski
  • Enerji kalitesi problemleri
  • Sayaç ve haberleşme arızaları
  • Mesai dışında devam eden tüketim

Kritik durumlarda ekran alarmına ek olarak e-posta, SMS veya mobil bildirim ile ilgili kişiye ulaşılır.

Raporlama

Raporlar, verinin karar vericiye ulaştığı yerdir. Hazır şablonlar kullanılabildiği gibi işletmenizin takip ettiği göstergelere göre özel raporlar da hazırlanır.

  • Saatlik, günlük ve vardiya raporları
  • Haftalık, aylık ve yıllık raporlar
  • Enerji maliyet raporları
  • Bölüm ve makine karşılaştırmaları
  • Excel ve PDF çıktıları
  • Belirlenen saatlerde kendiliğinden oluşturulup e-postayla gönderilen raporlar

ISO 50001 enerji yönetim sistemi çalışmalarında ihtiyaç duyulan ölçüm ve kayıt verileri de bu raporlardan alınabilir.

Yapay zeka destekli enerji analizi

Yapay zeka, tesisin normal tüketim davranışını geçmiş verilerden öğrenir. Bu davranıştan sapmaları tespit ederek olası kayıpları ve tasarruf fırsatlarını, sorun büyümeden önce belirler.

  • Anormal tüketimlerin otomatik tespiti
  • Tüketim ve fatura tahmini
  • Tüketimin üretim miktarı, vardiya ve hava durumu ile ilişkilendirilmesi
  • Gereksiz tüketimlerin ortaya çıkarılması
  • Tasarruf fırsatlarının etkisine göre sıralanması

Enerji tasarrufu ve optimizasyon

Amaç yalnızca "ne kadar tüketiyoruz?" sorusuna cevap vermek değildir. Asıl sorular şunlardır: Nerede tüketiyoruz, neden tüketiyoruz ve nasıl azaltabiliriz?

Sahada sık ortaya çıkan kayıplar

  • Mesai dışında çalışmaya devam eden ekipmanlar
  • Basınçlı hava kaçakları
  • Gereksiz çalışan pompa ve fanlar
  • Verimsiz fırın ve ısıtma sistemleri
  • Ürün başına yüksek enerji harcayan hatlar

Optimizasyon adımları

  • Gereksiz çalışan ekipmanların durdurulması
  • Pik yükün zamana yayılması
  • Reaktif enerji ve kompanzasyonun takibi
  • Verimsiz ekipmanlar için yenileme önceliği
  • Tasarruf potansiyelinin ölçülerek hesaplanması

SCADA ile entegrasyon

Enerji izleme sistemi mevcut otomasyon altyapınızla birlikte çalışır. Sahadaki PLC'ler, endüstriyel sayaçlar ve analizörler yaygın endüstriyel protokoller üzerinden sisteme bağlanır.

  • Modbus RTU
  • Modbus TCP
  • OPC UA
  • MQTT
  • Profinet
  • DNP3
  • IEC 60870-5-104
  • IEC 61850
  • PLC
  • Endüstriyel sayaçlar

Enerji verileri mevcut SCADA sisteminize eklenebilir ya da ATLAS SCADA ile bağımsız bir enerji izleme uygulaması olarak kurulabilir. Toplanan veriler MES, ERP ve raporlama sistemlerine de aktarılabilir.

Trafo merkezi izleme

Enerji izleme yalnızca fabrika içiyle sınırlı değildir. Yüksek gerilimden beslenen tesislerde, OSB dağıtım merkezlerinde, rüzgar ve güneş santrallerinin şebeke bağlantı noktalarında ve TEİAŞ trafo merkezlerinde şalt sahasındaki her fiderin durumu ve ölçümleri SCADA üzerinden anlık olarak takip edilir.

Burada ölçüm, sayaçtan değil doğrudan koruma rölelerinden ve fider kontrol ünitelerinden gelir. Bu cihazlar istasyon ağ geçidinde toplanır, standart protokollere çevrilir ve kontrol odasındaki SCADA ekranına, gerekirse üst yük dağıtım merkezine aktarılır.

Trafo merkezi izleme yapısı: SCADA bilgisayarı, yedekli ağ geçitleri, istasyon ağı, koruma röleleri ve ölçü cihazları
Kontrol odasındaki SCADA bilgisayarından şalt sahasındaki röle ve ölçü cihazlarına uzanan haberleşme yapısı
  • IEC 60870-5-104 (TCP/IP)
  • IEC 61850 MMS
  • IEC 60870-5-103 (Seri)
  • Modbus RTU / TCP
  • GPS zaman senkronizasyonu
  • Akım/gerilim ve kontak kablajı

Ekranda neler izlenir?

  • Bara gerilimleri (kV)
  • Fider aktif ve reaktif gücü
  • Faz akımları
  • Kesici ve ayırıcı konumları
  • Yakın / uzak kumanda konumu
  • Trafo kademe konumu
  • Trafo yağ ve sargı sıcaklığı
  • Röle açma ve arıza sinyalleri
  • DC batarya ve redresör durumu
KatmanGörevi
1. SCADA bilgisayarıTek hat şeması üzerinde canlı izleme, uzaktan manevra, alarm ve olay kayıtları, ölçüm arşivi
2. Yedekli ağ geçidiSaha verilerini toplar, protokol çevirir, GPS ile zaman damgası basar; A/B üniteden biri devre dışı kalırsa diğeri devralır
3. Saha cihazları (röle ve ölçü)Koruma röleleri, fider kontrol üniteleri, eski tip röleler ve enerji analizörleri

İzlemenin ötesinde: arıza ve koruma analizi

  • IEC 61850 üzerinden röle ve kontrol ünitelerinin anlık takibi
  • COMTRADE arıza kayıtlarının incelenerek arızanın nerede ve nasıl oluştuğunun bulunması
  • Röleler arası koruma koordinasyonunun değerlendirilmesi
  • Ölçülen şebeke verilerine göre röle ayar önerilerinin hazırlanması
  • Toplanan verilerin IEC 60870-5-104/101 ile üst merkezlere gönderilmesi

TEİAŞ trafo merkezlerinde IEC 61850, IEC 60870-5-101/104, DNP3 ve Modbus Seri/TCP haberleşmesiyle çalışan SCADA uygulamalarında, keşiften devreye almaya kadar hizmet veriyoruz.

Merkezi enerji yönetimi, web ve mobil erişim

Birden fazla tesis veya bina tek bir merkezden izlenebilir. Veriler hiyerarşik bir yapıda düzenlenir; en üstteki tesis toplamından tek bir sayaca kadar inilebilir.

Tesis
→
Bölüm
→
Hat
→
Makine
→
Sayaç

Her yerden erişim

Ekranlara bilgisayar, tablet ve telefondan web tarayıcısı üzerinden ulaşılır. Uzaktan erişim kullanıcı yetkilerine bağlıdır; her kullanıcı yalnızca sorumlu olduğu bölümleri görür.

Enerji izleme sisteminin faydaları

  • Enerji maliyetlerinin azaltılması
  • Gözden kaçan kayıpların tespit edilmesi
  • Üretim verimliliğinin artırılması
  • Plansız ve gereksiz tüketimlerin önlenmesi
  • Kararların tahmine değil ölçüme dayanması
  • Enerji performansının sürekli izlenmesi

Yatırım kendini ne kadar sürede öder?

Enerji izleme sistemine yapılan harcama, sağladığı tasarruflarla geri kazanılır; bu süreye geri ödeme (amortisman) süresi denir. Sistem önce tüketimleri görünür kılar, ardından tespit edilen anormal tüketimler giderildikçe enerji faturaları düşer.

KalemÖrnek tutar
Sistem yatırımı1.000.000 TL
Yıllık enerji tasarrufu700.000 TL
Bakım ve işletme kazançları300.000 TL
Toplam yıllık kazanç≈ 1.000.000 TL
Geri ödeme süresi≈ 1 yıl

Rakamlar örnek amaçlıdır; gerçek süre tesisin büyüklüğüne, enerji yoğunluğuna ve bulunan kayıplara göre değişir. Pratikte en büyük kazanç, daha önce ölçülemeyen kayıpların görünür hale gelmesinden gelir. Yalnızca basınçlı hava kaçaklarının giderilmesi bile yatırımın önemli bir kısmını karşılayabilir.

YOM LAB enerji izleme çözümü

Ölç
→
Topla
→
İzle
→
Analiz et
→
Alarm ver
→
Raporla
→
Optimize et

YOM LAB enerji izleme çözümleri; elektrik ve diğer enerji kaynaklarını gerçek zamanlı izler, analiz eder ve yapay zeka desteğiyle değerlendirir. Böylece işletmeler enerji maliyetlerini ve kayıplarını azaltırken üretim kararlarını ölçüme dayanarak verir.

Projeye nasıl başlıyoruz?

  1. Keşif: Tesis gezilir, enerji akışı ve ölçüm noktaları belirlenir.
  2. Donanım seçimi: Analizör, sayaç, kalorimetre ve kablosuz ağ yapısı planlanır.
  3. Yazılım: Ekranlar, alarmlar, KPI'lar ve raporlar işletmenize göre hazırlanır.
  4. Devreye alma ve destek: Sistem çalıştırılır, kullanıcı eğitimi verilir ve sonrasında destek sağlanır.

Enerjinizin nereye gittiğini birlikte görelim

Tesisinizin yapısını ve hedeflerinizi konuşalım; size uygun ölçüm noktalarını ve kurulum yöntemini birlikte belirleyelim.

Projenizi konuşalım